Wyselekcjonowane najważniejsze zmiany w prawie na, ktróre według naszej opini warto zwrócić uwagę. Kancelaria Prawnicza Łódź. Międzynarodowe Dorardztwo Prawne w Biznesie Kancelaria Radcy Prawnego dr Magdalena Rytwinska-Rasz

2017.10.28 Weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji

W dniu 28 października 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1277). Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami:

  • przy egzekucji świadczeń niepieniężnych, wszczęcie egzekucji uzależnione jest od uiszczenia przez wierzyciela opłaty tymczasowej w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Opłata tymczasowa w takiej samej wysokości należna jest od wniosku wierzyciela o wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego (art. 1 pkt 1 ustawy, art. 49a u.k.s.e.).
  • pozostałą część opłaty, tj. tzw. opłata uzupełniająca, w wysokości różnicy między opłatą ostateczną a uiszczoną przez wierzyciela opłatą tymczasową, co do zasady, ma uiszczać już sam dłużnik (art. 49b ust. 1 u.k.s.e.), a jedynie w wypadku niecelowego wszczęcia egzekucji lub jej umorzenia na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego (niedokonanie przez wierzyciela czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania bądź też brak jego wniosku o podjęcie zawieszonej egzekucji), obowiązek uiszczenia opłaty uzupełniającej obciąża wierzyciela (art. 49b ust. 2 u.k.s.e.).
  • W znowelizowanym art. 49b ust. 3 u.k.s.e. zastrzeżono, że dłużnik, który dobrowolnie, jednak dopiero po wystosowaniu do niego wezwania przez komornika, wykona w wyznaczonym terminie (nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania) obowiązek objęty tytułem wykonawczym, będzie musiał ponieść opłatę ostateczną w wysokości 1/25 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Z kolei w sytuacji, gdy dłużnik dobrowolnie wykona obowiązek jeszcze przed doręczeniem mu wezwania, komornik nie pobierze opłaty. W obu tych przypadkach komornik będzie zobligowany do odpowiedniego rozliczenia opłaty tymczasowej uiszczonej przez wierzyciela (art. 49b ust. 5 u.k.s.e.). Natomiast jeżeli dłużnik dobrowolnie wykona obowiązek po wyznaczonym terminie, nie później niż 3 dni przed planowanym wykonaniem tytułu wykonawczego, uiszczona przez wierzyciela opłata tymczasowa staje się opłatą ostateczną.
  • Ponadto, obniżeniu – do 20% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego – uległa stawka opłaty stałej:

– wprowadzenia w posiadanie nieruchomości i usunięcia z niej ruchomości, wprowadzenia zarządcy w zarząd nieruchomości lub przedsiębiorstwa oraz wprowadzenia dozorcy w dozór nieruchomości, a także w przypadku opróżnienia lokalu z rzeczy lub osób  – dotychczas opłata ta wynosiła 40% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 51 ust. 1 pkt 1-3 u.k.s.e.).

– w przypadku egzekucji odebrania rzeczy – dotychczas opłata wynosiła 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 51 ust. 1 pkt 4 u.k.s.e.),

– Natomiast w pozostałych przypadkach wprowadzenia wierzyciela w posiadanie opłata stała wynosi 15% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (dotąd było to 25%). W razie zaś podjęcia egzekucji na skutek dalszych naruszeń posiadania, opłatę tę zwiększa się każdorazowo o 100%.

  • Na mocy ustawy nowelizującej uchylono art. 57 u.k.s.e., który przewidywał pobieranie przez komornika opłaty stałej w wysokości 25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za wszystkie czynności z udziałem Policji, Żandarmerii Wojskowej, wojskowych organów porządkowych, Straży Granicznej i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
  • do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie znowelizowanych przepisów, stosuje się przepisy wprowadzone nowelizacją

Ponadto, w dniu 3.10.2017 r. zapadł ważny wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygnatura akt SK 31/15):

Art. 778(1) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszcza nadanie przez sąd tytułowi egzekucyjnemu, wydanemu przeciwko spółce jawnej, klauzuli wykonalności przeciwko byłemu wspólnikowi tej spółki, niebędącemu już wspólnikiem w chwili wszczęcia postępowania w sprawie, w której wydany został tytuł egzekucyjny przeciwko spółce jawnej, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W konsekwencji, aktualnie z ostrożności, aby mieć pewność odzyskania należności od spółki jawnej należy pozwać nie tylko spółkę oraz wszystkim aktualnym wspólników, ale również byłych.

2017.10.01 Weszły w życie przepisy Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym

W dniu 1 października 2017 r. weszły w życie przepisy Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 862). Na mocy tej ustawy, rozpoczął działanie powszechny rejestr sprawców przestępstw na tle seksualnym. Składa się on z dwóch baz danych:

  • Rejestr z dostępem ograniczonym – dostęp do niego posiadają przedstawiciele organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, a także instytucji zajmujących się opieką nad dziećmi. Dyrektorzy szkół czy organizatorzy wypoczynku dla dzieci (np. kolonii letnich, wyjazdów na ferie zimowe, agroturystyki, obozów sportowych) będą musieli sprawdzać, czy nowo zatrudniane przez nich osoby figurują w tym rejestrze. Kto tego nie dopełni lub zatrudni osobę, o której wie, że figuruje ona w rejestrze, narazi się na karę aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1000 zł;
  • Rejestr publiczny – jest on ogólnodostępny w Internecie, na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Sprawiedliwości. Znajdują się w nim dane najbardziej groźnych sprawców tego rodzaju przestępstw.

2017.09.11 W dniu 11 września weszła w życie ustawa o Krajowym Zasobie Nieruchomości

Głównym założeniem ustawy jest ustanowienie Krajowego Zasobu Nieruchomości, którego zadaniem będzie prawidłowe gospodarowanie gruntami należącymi do Skarbu Państwa.

Podstawowym obowiązkiem KZN będzie nadzorowanie najmu, w tym m.in. wysokości czynszów. Zadaniem KNZ będzie także kontrola spełniania wymogów dotyczących powierzchni mieszkań przeznaczonych na wynajem oraz zasad zawierania bądź wypowiadania umów najmu. Krajowy Zasób Nieruchomości będzie również uczestniczył w dokonywaniu naboru najemców – lista kryteriów naboru określona została w ustawie. Co istotne, ze wskazanych kryteriów, KZN będzie dla poszczególnych inwestycji odrębnie określać kryteria pierwszeństwa, po uzyskaniu opinii właściwej gminy.

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz.U. z 2017 r. poz. 1529)

Za: Norbert Bonin, http://www.samorzad.lex.pl/czytaj/-/artykul/ustawa-o-krajowym-zasobie-nieruchomosci-wchodzi-w-zycie, dostęp: 13.10.2017

2017.09.11 Większe rygory dla ustanowienia odrębnej własności samodzielnego lokalu mieszkalnego

Od dnia 11 września 2017 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o własności lokali, uzależniające możliwość ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego od stwierdzenia zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzjami administracyjnymi: pozwoleniem na budowę oraz pozwoleniem na użytkowanie.

Tę istotną zmianę wprowadziła do ustawy o własności lokali (Dz.U. z 2015 r. poz. 1892) nowelizacja dokonaną ustawą z 20.07.2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz.U. poz. 1529). Zgodnie z nowym art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu mieszkalnego następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie.

Ponadto, nowelizacja przesądza, że odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym będą mogły stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne.

Obowiązek zbadania zgodności ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego w zakresie wyznaczonym przez przepisy prawa miejscowego oraz decyzje administracyjne będzie dotyczył nie tylko notariusza, ale również sądu cywilnego wyodrębniającego lokale w toku postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości. Jeżeli zatem sąd dojdzie do wniosku, że wydzielenie lokalu byłoby sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też pozwoleniem na budowę albo na użytkowanie, nie wydzieli samodzielnych lokali, ustalając jedynie udziały współwłaścicieli w nieruchomości.

Wymogiem ustanowienia odrębnej własności lokalu jest uprzednie zbadanie przez starostę, że lokal spełnia przesłankę samodzielności i wydanie zaświadczenia w tym przedmiocie. Jeżeli jednak strona nie uzyskała zaświadczenia starosty, a mimo to doszło do ustanowienia odrębnej własności lokalu, otwarta pozostaje droga, dla podmiotów mających w tym interes prawny, do żądania sądowego stwierdzenia nieważności tej czynności. Do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności takiego ustanowienia nowelizacja ustawy upoważnia także właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz starostę.

Za: Marek Sondej, LEX, dostęp 13.10.2017

2017.09.09 Prawo do lokalu w spółdzielni mieszkaniowej wiąże się z członkostwem w niej

Od dnia 9 września 2017 r. obowiązują zmienione przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, realizujące nakazy wynikające z szeregu wyroków Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności związania członkostwa w spółdzielni z dysponowaniem spółdzielczym prawem do lokalu.

Po zmianach dokonanych ustawą z 20.07.2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz.U. poz. 1596) członkiem spółdzielni mieszkaniowej będzie osoba fizyczna, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie lub własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, roszczenie o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu albo odrębnej własności lokalu (ekspektatywa własności) oraz założyciel spółdzielni.

Członkami spółdzielni mogą być obecnie również małżonkowie, jeżeli prawo do lokalu w spółdzielni przysługuje im wspólnie, jak też osoba prawna. Osobie prawnej nie może jednak przysługiwać spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu.

Nie została zmieniona zasada uprawniająca do członkostwa tylko jedną z osób, którym prawo do spółdzielczego lokalu przysługuje wspólnie (za wyjątkiem małżonków). W sytuacji jednak, gdy uprawnieni nie wyłonią spośród siebie jednej osoby i nie wystąpią o to do sądu, wyboru dokona spółdzielnia mieszkaniowa. Do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd albo wyboru przez spółdzielnię, prawa tych osób z tytułu członkostwa w spółdzielni będzie wykonywać ustanowiony przez nich pełnomocnik. Nowelizacja przewiduje też, że pełnomocnik będzie mógł również zastępować członka spółdzielni podczas obrad walnego zgromadzenia.

W związku z tym, że członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej po wchodzących w życie zmianach powstaje z mocy prawa z chwilą nabycia spółdzielczego prawa albo roszczenia o jego ustanowienie, bez podejmowania dalszych czynności, również ustanie członkostwa następuje najpóźniej z chwilą utraty wszystkich tytułów prawnych do lokali w ramach tej spółdzielni, wyodrębnienia wszystkich lokali w budynku albo podjęcia uchwały o ustanowieniu w budynku wspólnoty mieszkaniowej.

Istotna jest też zmiana przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dotyczących przejścia na reżim ustawy o własności lokali po wyodrębnieniu własności wszystkich lokali w budynku spółdzielni. Właściciele lokali będą mogli wówczas podjąć uchwałę, w której postanowią, że w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną będą miały zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z tym ograniczeniem, że zarząd nieruchomością wspólną będzie wykonywała spółdzielnia mieszkaniowa, a wspólnota mieszkaniowa w ogóle nie powstanie.

Za: Marek Sondej, LEX, dostęp 13.10.2017

2017.09.09 Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego po zmianach

Duża część zmienionych przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wchodząca w życie 9 września 2017 r. dotyczy spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, co ma związek z rządowym programem rozwoju mieszkalnictwa i umożliwieniem spółdzielniom zwiększenia podaży mieszkań użytkowanych na zasadach prawa lokatorskiego.

Zgodnie ze zmianą wprowadzoną ustawą z 20.07.2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz.U. poz. 1596) spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego będzie mogło zostać ustanowione na rzecz członka spółdzielni albo członka spółdzielni i jego małżonka.

Nowelizacja zasadniczo modyfikuje przepisy regulujące wygaśnięcie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Obecnie w przypadku zaległości z zapłatą opłat należnych spółdzielni (w tym eksploatacyjnych), za okres co najmniej 6 miesięcy, rażącego lub uporczywego wykraczania osoby korzystającej z lokalu przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania tej osoby utrudniającego korzystanie z innych lokali lub nieruchomości wspólnej spółdzielnia będzie mogła w trybie procesu żądać orzeczenia przez sąd o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.

Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu wygaśnie. Wówczas spółdzielnia ogłosi przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, chyba że osoba, której przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, a której prawo wygasło, zgłosi roszczenie o ponowne ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, spłacając wcześniej całe swoje zadłużenie względem spółdzielni albo osoba bliska zmarłego uprawnionego do lokalu zgłosi roszczenie o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu na swoją rzecz.

Nowością jest też wprowadzenie solidarnej odpowiedzialności małżonków, którym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, a których małżeństwo ustało, za opłaty obciążające ich z tytułu dysponowania lokalem w spółdzielni, do momentu zawiadomienia spółdzielni o tym, któremu z nich przypadło to prawo.

Za: Marek Sondej, LEX dostęp 13.10.2017

2017.09.08 Informacje przekazywane do Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na nowych formularzach

Od 8 września obowiązuje rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 9.08.2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu, trybu i terminu przekazywania Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu informacji niezbędnych do realizacji jego zadań oraz sposobu weryfikacji prawidłowości przekazywanych informacji (Dz.U. poz. 1710).

W przedmiotowym rozporządzeniu został określony szczegółowy zakres, tryb i termin przekazywania Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu informacji niezbędnych do realizacji jego zadań, w szczególności informacji niezbędnych do wykonania oszacowania oraz przygotowania przymusowej restrukturyzacji w przypadku zobowiązania takiego podmiotu do wdrożenia planu naprawy, przygotowania programu postępowania naprawczego, podjęcia wobec niego działań wczesnej interwencji lub ustanowienia w nim zarządu komisarycznego lub zarządcy komisarycznego.

Źródło: www.dziennikustaw.gov.pl, stan z 8.09.2017 r.