Wyselekcjonowane najważniejsze zmiany w prawie na, ktróre według naszej opini warto zwrócić uwagę. Kancelaria Prawnicza Łódź. Międzynarodowe Dorardztwo Prawne w Biznesie Kancelaria Radcy Prawnego dr Magdalena Rytwinska-Rasz

2017.12.06 Weszła w życie nowelizacja ustawy o podarkach i opłatach lokalnych

Na jej podstawie organy podatkowe właściwe w sprawach podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego będą musiały corocznie sporządzać sprawozdanie dotyczące podatków lokalnych. Celem takiego rozwiązania jest ułatwienie gminom prowadzenia własnej polityki podatkowej. Ponadto ww. organy mają obowiązek sporządzania corocznego sprawozdania zawierającego informacje o podstawach opodatkowania tymi podatkami i podstawach opodatkowania zwolnionych z tych podatków na mocy uchwał rad gmin. Ustawa określa szczegółowo dane podlegające zgłoszeniu. Istotnym pozostaje, że sprawozdanie trzeba będzie sporządzać począwszy od 2018 r.

2017.11.30 Weszły w życie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym

W dniu 30 listopada 2017 roku weszły w życie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1935). Na mocy wyżej wskazanego aktu prawnego został utworzony Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego, którzy od właściwego organu uzyskali zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Rejestr składa się z następujących ewidencji:
a)    przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego;
b)    poważnych naruszeń;
c)    osób, które zostały uznane za niezdolne do kierowania operacjami transportowymi przedsiębiorcy do czasu przywrócenia dobrej reputacji.

Wyżej wspomniany rejestr prowadzony jest w formie elektronicznej i został utworzony w celu uzyskania aktualnej i dokładnej bazy danych przedsiębiorców transportu drogowego. Tym samym powstała możliwość wymiany informacji dotyczących przedsiębiorców transportu drogowego z państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Jego utworzenie ma zapewnić sprawny przepływ informacji pomiędzy wszystkimi podmiotami zaangażowanymi w proces wydawania zezwoleń na wykonywanie zawodu przedsiębiorcy drogowego, wydawania, zmiany oraz cofania licencji międzynarodowych na przewóz osób i rzeczy bądź zaświadczeń na przewóz własny, podmiotami przeprowadzającymi egzaminy i wydającymi certyfikaty kompetencji zawodowych oraz podmiotami sprawującymi nadzór, a także kontrolę nad transportem drogowym.

2017.11.19 Weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 maja 1971 roku Kodeks wykroczeń

W dniu 19 listopada 2017 roku weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 maja 1971 roku Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2017 r. poz. 1941). Na mocy wyżej wskazanego aktu prawnego art. 66 § 1 (tj. wywołanie fałszywego alarmu) otrzymał nowe następujące brzmienie: „Kto (1) chcąc wywołać niepotrzebną czynność, fałszywą interwencją lub w inny sposób wprowadza w błąd instytucję użyteczności publicznej albo organ ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego lub zdrowia,
(2) 
umyślnie, bez uzasadnionej przyczyny, blokuje telefoniczny numer alarmowy, utrudniając prawidłowe funkcjonowanie centrum powiadamiania ratunkowego – podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 1500zł”.

Wspomniany przepis penalizuje czyn sprawcy, który fałszywą informacją wprowadza w błąd instytucję albo organ. Celem nowelizacji jest zaś zapewnienie obywatelom łatwiejszego i skuteczniejszego dostępu do telefonicznych numerów alarmowych (112, 984, 985, 986, 997, 998 i 999) poprzez wprowadzenie wyraźnego zakazu bezzasadnego blokowania tych numerów, w szczególności rozłączania połączenia przed podjęciem czynności przez operatora numerów alarmowych.

2017.11.13 Weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym

W dniu 13 listopada 2017 roku weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1978). Na mocy wyżej wskazanego aktu prawnego zmianie uległ moment wniesienia opłaty za badanie techniczne pojazdu. Obecnie kierowca będzie bowiem zobowiązany do jej uiszczenia jeszcze przed rozpoczęciem czynności badania technicznego, a nie jak wcześniej – dopiero po zakończeniu przeglądu. Od zasady płatności z góry będzie wyjątek w sytuacji rozliczenia usługi na podstawie faktury VAT z odroczonym terminem płatności.

Kolejne różnice dotyczą samego badania i informacji o nim. Jeżeli diagnosta wykryje usterkę, która skutkować będzie negatywnym wynikiem badania technicznego, wówczas będzie on zobligowany do określenia wyniku przeglądu jako „negatywny”, a następnie przekazania do Centralnej Ewidencji Pojazdów informacji o tym fakcie, podając jednocześnie kod usterki. Negatywny wynik badania zobowiązuje kierowcę do usunięcia stwierdzonych uchybień w okresie 14 dnii ponownego wykonania badania pod ich kątem. Koszt wtórnej weryfikacji – w tej samej stacji kontroli pojazdów – wyniesie od 13 zł do 36 zł i zależeć będzie od stopnia wykrytych usterek. Kierowca będzie też mógł po 14 dniach oraz w innej stacji kontroli pojazdów wykonać badanie, ale w pełnym zakresie i w związku z tym za pełną opłatą jak za badanie pierwotne, w którym stwierdzono usterki.

Na podstawie nowych przepisów zwiększył się również zakres danych wprowadzanych do Centralnej Ewidencji Pojazdów. Obecnie będą tam trafiać także informacje o zabezpieczeniach na pojeździe, w tym jego zajęciu przez organ egzekucyjny, czy o zabezpieczeniu majątkowym, a także dane o istotnych szkodach powypadkowych (w przypadku pojazdów nieubezpieczonych) napływające z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. W Centralnej Ewidencji Pojazdów będą też wprowadzanie informacje o zatrzymanych dowodach rejestracyjnych i pozwoleniach czasowych przez służby kontroli ruchu drogowego. Ponadto poszerzyło się grono podmiotów mających uprawnienia do zatrzymywania przedmiotowych dokumentów, do których zaliczyć  teraz należy Straż Graniczną.

2017.12.11 Wprowadzono nowe przepisy wykonawcze w zakresie rejestracji i oznaczania pojazdów

Wprowadzono nowe przepisy wykonawcze w zakresie rejestracji i oznaczania pojazdów (rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11.12.2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. poz. 2355). Zmiana polega m.in. na:

  1. Ograniczeniu obowiązku przedstawiania przy rejestracji pojazdu tłumaczeń dokumentów wydawanych przez właściwe organy państw członkowskich UE w zakresie informacji z dowodów rejestracyjnych, dla których nie zostały określone kody w przepisach unijnych o dokumentach rejestracyjnych pojazdów, jak również zaświadczeń o wycofaniu pojazdu z eksploatacji, o ile organ rejestrujący będzie posiadać wzór formularza stosowanego w tym zakresie w danym państwie członkowskim;
  2. Uproszczeniu procedury wnioskowania o wydanie tzw. trzeciej tablicy rejestracyjnej dla bagażnika – zamiast obowiązku przedstawiania dowodu rejestracyjnego pojazdu wystarczy dołączenie jego kserokopii. Tym samym możliwe stanie się składanie wniosku pocztą lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
  3. Przy wyrejestrowywaniu pojazdu zrezygnowano z wzywania posiadacza pojazdu do zwrotu tablic rejestracyjnych pojazdu, dowodu rejestracyjnego oraz karty pojazdu. W praktyce dokumenty te oraz tablice są unieważniane przy wydaniu zaświadczenia o demontażu pojazdu i nawet w przypadku ich niezwrócenia nie mogą być one ponownie wykorzystane.
  4. Publikacja nowego aktu prawnego nie będzie oznaczać konieczności wymiany dotychczasowych dowodów rejestracyjnych – wzór dowodu rejestracyjnego pozostaje bez zmian.

2017.10.28 Weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji

W dniu 28 października 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1277). Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami:

  • przy egzekucji świadczeń niepieniężnych, wszczęcie egzekucji uzależnione jest od uiszczenia przez wierzyciela opłaty tymczasowej w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Opłata tymczasowa w takiej samej wysokości należna jest od wniosku wierzyciela o wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego (art. 1 pkt 1 ustawy, art. 49a u.k.s.e.).
  • pozostałą część opłaty, tj. tzw. opłata uzupełniająca, w wysokości różnicy między opłatą ostateczną a uiszczoną przez wierzyciela opłatą tymczasową, co do zasady, ma uiszczać już sam dłużnik (art. 49b ust. 1 u.k.s.e.), a jedynie w wypadku niecelowego wszczęcia egzekucji lub jej umorzenia na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego (niedokonanie przez wierzyciela czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania bądź też brak jego wniosku o podjęcie zawieszonej egzekucji), obowiązek uiszczenia opłaty uzupełniającej obciąża wierzyciela (art. 49b ust. 2 u.k.s.e.).
  • W znowelizowanym art. 49b ust. 3 u.k.s.e. zastrzeżono, że dłużnik, który dobrowolnie, jednak dopiero po wystosowaniu do niego wezwania przez komornika, wykona w wyznaczonym terminie (nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania) obowiązek objęty tytułem wykonawczym, będzie musiał ponieść opłatę ostateczną w wysokości 1/25 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Z kolei w sytuacji, gdy dłużnik dobrowolnie wykona obowiązek jeszcze przed doręczeniem mu wezwania, komornik nie pobierze opłaty. W obu tych przypadkach komornik będzie zobligowany do odpowiedniego rozliczenia opłaty tymczasowej uiszczonej przez wierzyciela (art. 49b ust. 5 u.k.s.e.). Natomiast jeżeli dłużnik dobrowolnie wykona obowiązek po wyznaczonym terminie, nie później niż 3 dni przed planowanym wykonaniem tytułu wykonawczego, uiszczona przez wierzyciela opłata tymczasowa staje się opłatą ostateczną.
  • Ponadto, obniżeniu – do 20% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego – uległa stawka opłaty stałej:

– wprowadzenia w posiadanie nieruchomości i usunięcia z niej ruchomości, wprowadzenia zarządcy w zarząd nieruchomości lub przedsiębiorstwa oraz wprowadzenia dozorcy w dozór nieruchomości, a także w przypadku opróżnienia lokalu z rzeczy lub osób  – dotychczas opłata ta wynosiła 40% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 51 ust. 1 pkt 1-3 u.k.s.e.).

– w przypadku egzekucji odebrania rzeczy – dotychczas opłata wynosiła 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 51 ust. 1 pkt 4 u.k.s.e.),

– Natomiast w pozostałych przypadkach wprowadzenia wierzyciela w posiadanie opłata stała wynosi 15% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (dotąd było to 25%). W razie zaś podjęcia egzekucji na skutek dalszych naruszeń posiadania, opłatę tę zwiększa się każdorazowo o 100%.

  • Na mocy ustawy nowelizującej uchylono art. 57 u.k.s.e., który przewidywał pobieranie przez komornika opłaty stałej w wysokości 25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za wszystkie czynności z udziałem Policji, Żandarmerii Wojskowej, wojskowych organów porządkowych, Straży Granicznej i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
  • do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie znowelizowanych przepisów, stosuje się przepisy wprowadzone nowelizacją

Ponadto, w dniu 3.10.2017 r. zapadł ważny wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygnatura akt SK 31/15):

Art. 778(1) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszcza nadanie przez sąd tytułowi egzekucyjnemu, wydanemu przeciwko spółce jawnej, klauzuli wykonalności przeciwko byłemu wspólnikowi tej spółki, niebędącemu już wspólnikiem w chwili wszczęcia postępowania w sprawie, w której wydany został tytuł egzekucyjny przeciwko spółce jawnej, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W konsekwencji, aktualnie z ostrożności, aby mieć pewność odzyskania należności od spółki jawnej należy pozwać nie tylko spółkę oraz wszystkim aktualnym wspólników, ale również byłych.

2017.10.01 Weszły w życie przepisy Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym

W dniu 1 października 2017 r. weszły w życie przepisy Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 862). Na mocy tej ustawy, rozpoczął działanie powszechny rejestr sprawców przestępstw na tle seksualnym. Składa się on z dwóch baz danych:

  • Rejestr z dostępem ograniczonym – dostęp do niego posiadają przedstawiciele organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, a także instytucji zajmujących się opieką nad dziećmi. Dyrektorzy szkół czy organizatorzy wypoczynku dla dzieci (np. kolonii letnich, wyjazdów na ferie zimowe, agroturystyki, obozów sportowych) będą musieli sprawdzać, czy nowo zatrudniane przez nich osoby figurują w tym rejestrze. Kto tego nie dopełni lub zatrudni osobę, o której wie, że figuruje ona w rejestrze, narazi się na karę aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1000 zł;
  • Rejestr publiczny – jest on ogólnodostępny w Internecie, na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Sprawiedliwości. Znajdują się w nim dane najbardziej groźnych sprawców tego rodzaju przestępstw.

2017.09.11 W dniu 11 września weszła w życie ustawa o Krajowym Zasobie Nieruchomości

Głównym założeniem ustawy jest ustanowienie Krajowego Zasobu Nieruchomości, którego zadaniem będzie prawidłowe gospodarowanie gruntami należącymi do Skarbu Państwa.

Podstawowym obowiązkiem KZN będzie nadzorowanie najmu, w tym m.in. wysokości czynszów. Zadaniem KNZ będzie także kontrola spełniania wymogów dotyczących powierzchni mieszkań przeznaczonych na wynajem oraz zasad zawierania bądź wypowiadania umów najmu. Krajowy Zasób Nieruchomości będzie również uczestniczył w dokonywaniu naboru najemców – lista kryteriów naboru określona została w ustawie. Co istotne, ze wskazanych kryteriów, KZN będzie dla poszczególnych inwestycji odrębnie określać kryteria pierwszeństwa, po uzyskaniu opinii właściwej gminy.

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz.U. z 2017 r. poz. 1529)

Za: Norbert Bonin, http://www.samorzad.lex.pl/czytaj/-/artykul/ustawa-o-krajowym-zasobie-nieruchomosci-wchodzi-w-zycie, dostęp: 13.10.2017

2017.09.11 Większe rygory dla ustanowienia odrębnej własności samodzielnego lokalu mieszkalnego

Od dnia 11 września 2017 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o własności lokali, uzależniające możliwość ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego od stwierdzenia zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzjami administracyjnymi: pozwoleniem na budowę oraz pozwoleniem na użytkowanie.

Tę istotną zmianę wprowadziła do ustawy o własności lokali (Dz.U. z 2015 r. poz. 1892) nowelizacja dokonaną ustawą z 20.07.2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz.U. poz. 1529). Zgodnie z nowym art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu mieszkalnego następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie.

Ponadto, nowelizacja przesądza, że odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym będą mogły stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne.

Obowiązek zbadania zgodności ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego w zakresie wyznaczonym przez przepisy prawa miejscowego oraz decyzje administracyjne będzie dotyczył nie tylko notariusza, ale również sądu cywilnego wyodrębniającego lokale w toku postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości. Jeżeli zatem sąd dojdzie do wniosku, że wydzielenie lokalu byłoby sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też pozwoleniem na budowę albo na użytkowanie, nie wydzieli samodzielnych lokali, ustalając jedynie udziały współwłaścicieli w nieruchomości.

Wymogiem ustanowienia odrębnej własności lokalu jest uprzednie zbadanie przez starostę, że lokal spełnia przesłankę samodzielności i wydanie zaświadczenia w tym przedmiocie. Jeżeli jednak strona nie uzyskała zaświadczenia starosty, a mimo to doszło do ustanowienia odrębnej własności lokalu, otwarta pozostaje droga, dla podmiotów mających w tym interes prawny, do żądania sądowego stwierdzenia nieważności tej czynności. Do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności takiego ustanowienia nowelizacja ustawy upoważnia także właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz starostę.

Za: Marek Sondej, LEX, dostęp 13.10.2017

2017.09.09 Prawo do lokalu w spółdzielni mieszkaniowej wiąże się z członkostwem w niej

Od dnia 9 września 2017 r. obowiązują zmienione przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, realizujące nakazy wynikające z szeregu wyroków Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności związania członkostwa w spółdzielni z dysponowaniem spółdzielczym prawem do lokalu.

Po zmianach dokonanych ustawą z 20.07.2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz.U. poz. 1596) członkiem spółdzielni mieszkaniowej będzie osoba fizyczna, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie lub własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, roszczenie o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu albo odrębnej własności lokalu (ekspektatywa własności) oraz założyciel spółdzielni.

Członkami spółdzielni mogą być obecnie również małżonkowie, jeżeli prawo do lokalu w spółdzielni przysługuje im wspólnie, jak też osoba prawna. Osobie prawnej nie może jednak przysługiwać spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu.

Nie została zmieniona zasada uprawniająca do członkostwa tylko jedną z osób, którym prawo do spółdzielczego lokalu przysługuje wspólnie (za wyjątkiem małżonków). W sytuacji jednak, gdy uprawnieni nie wyłonią spośród siebie jednej osoby i nie wystąpią o to do sądu, wyboru dokona spółdzielnia mieszkaniowa. Do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd albo wyboru przez spółdzielnię, prawa tych osób z tytułu członkostwa w spółdzielni będzie wykonywać ustanowiony przez nich pełnomocnik. Nowelizacja przewiduje też, że pełnomocnik będzie mógł również zastępować członka spółdzielni podczas obrad walnego zgromadzenia.

W związku z tym, że członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej po wchodzących w życie zmianach powstaje z mocy prawa z chwilą nabycia spółdzielczego prawa albo roszczenia o jego ustanowienie, bez podejmowania dalszych czynności, również ustanie członkostwa następuje najpóźniej z chwilą utraty wszystkich tytułów prawnych do lokali w ramach tej spółdzielni, wyodrębnienia wszystkich lokali w budynku albo podjęcia uchwały o ustanowieniu w budynku wspólnoty mieszkaniowej.

Istotna jest też zmiana przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dotyczących przejścia na reżim ustawy o własności lokali po wyodrębnieniu własności wszystkich lokali w budynku spółdzielni. Właściciele lokali będą mogli wówczas podjąć uchwałę, w której postanowią, że w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną będą miały zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z tym ograniczeniem, że zarząd nieruchomością wspólną będzie wykonywała spółdzielnia mieszkaniowa, a wspólnota mieszkaniowa w ogóle nie powstanie.

Za: Marek Sondej, LEX, dostęp 13.10.2017