2017.09.09 Prawo do lokalu w spółdzielni mieszkaniowej wiąże się z członkostwem w niej

Od dnia 9 września 2017 r. obowiązują zmienione przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, realizujące nakazy wynikające z szeregu wyroków Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności związania członkostwa w spółdzielni z dysponowaniem spółdzielczym prawem do lokalu.

Po zmianach dokonanych ustawą z 20.07.2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz.U. poz. 1596) członkiem spółdzielni mieszkaniowej będzie osoba fizyczna, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie lub własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, roszczenie o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu albo odrębnej własności lokalu (ekspektatywa własności) oraz założyciel spółdzielni.

Członkami spółdzielni mogą być obecnie również małżonkowie, jeżeli prawo do lokalu w spółdzielni przysługuje im wspólnie, jak też osoba prawna. Osobie prawnej nie może jednak przysługiwać spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu.

Nie została zmieniona zasada uprawniająca do członkostwa tylko jedną z osób, którym prawo do spółdzielczego lokalu przysługuje wspólnie (za wyjątkiem małżonków). W sytuacji jednak, gdy uprawnieni nie wyłonią spośród siebie jednej osoby i nie wystąpią o to do sądu, wyboru dokona spółdzielnia mieszkaniowa. Do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd albo wyboru przez spółdzielnię, prawa tych osób z tytułu członkostwa w spółdzielni będzie wykonywać ustanowiony przez nich pełnomocnik. Nowelizacja przewiduje też, że pełnomocnik będzie mógł również zastępować członka spółdzielni podczas obrad walnego zgromadzenia.

W związku z tym, że członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej po wchodzących w życie zmianach powstaje z mocy prawa z chwilą nabycia spółdzielczego prawa albo roszczenia o jego ustanowienie, bez podejmowania dalszych czynności, również ustanie członkostwa następuje najpóźniej z chwilą utraty wszystkich tytułów prawnych do lokali w ramach tej spółdzielni, wyodrębnienia wszystkich lokali w budynku albo podjęcia uchwały o ustanowieniu w budynku wspólnoty mieszkaniowej.

Istotna jest też zmiana przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dotyczących przejścia na reżim ustawy o własności lokali po wyodrębnieniu własności wszystkich lokali w budynku spółdzielni. Właściciele lokali będą mogli wówczas podjąć uchwałę, w której postanowią, że w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną będą miały zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z tym ograniczeniem, że zarząd nieruchomością wspólną będzie wykonywała spółdzielnia mieszkaniowa, a wspólnota mieszkaniowa w ogóle nie powstanie.

Za: Marek Sondej, LEX, dostęp 13.10.2017