Wyselekcjonowane najważniejsze zmiany w prawie na, ktróre według naszej opini warto zwrócić uwagę. Kancelaria Prawnicza Łódź. Międzynarodowe Dorardztwo Prawne w Biznesie Kancelaria Radcy Prawnego dr Magdalena Rytwinska-Rasz

2018.08.28 Weszła w życie ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa

Ustawa transponuje dyrektywę w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych na terytorium Unii Europejskiej (nazywana dyrektywą NIS). Przepisy ustawy zakładają implementację przepisów dyrektywy poprzez utworzenie w Polsce krajowego systemu cyberbezpieczeństwa.  Owy system składać się ma z instytucji administracji rządowej i samorządowej oraz największych przedsiębiorców danego sektora gospodarki.

Powyższy akt nakłada na operatorów usług kluczowych, (tj. takich wobec których organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa  wydał decyzję o uznaniu za operatora usług kluczowych) szereg obowiązków, w tymi między innymi: wdrożenia skutecznych zabezpieczeń, szacowania ryzyka związanego z cyberbezpieczeństwem, przekazywania informacji o poważnych incydentach i ich obsłudze wraz z Zespołem Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego (CSIRT) oraz wyznaczenia osób odpowiedzialnych za cyberbezpieczeństwo świadczonych usług. Wydanie decyzji o uznaniu za operatora usług kluczowych wymaga kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek w których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy:

  • podmiot musi świadczyć usługę kluczową,
  • świadczenie tej usługi musi zależeć od systemów informacyjnych,
  • incydent musi/musiałby mieć istotny skutek zakłócający dla świadczenia usług kluczowej przez ten podmiot (operatora).

Pojęcie usługi kluczowej zostało natomiast zdefiniowane w art. 2 (słowniczku ustawy) zgodnie z którym przez usługę kluczową rozumie się usługę, która ma kluczowe znaczenie dla utrzymania krytycznej działalności społecznej lub gospodarczej, wymienioną w wykazie usług kluczowych.

Ustawa zakłada utworzenie przez Ministra właściwego do spraw informatyzacji specjalnego wykazu operatorów kluczowych. Wpisanie oraz wykreślenie podmiotu z owego rejestru będzie czynnością materialno – techniczną. Minister w niezbędnym zakresie może udostępnić dane z wykazu operatorów usług kluczowych podmiotom takim jak np. Policja, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, organom Krajowej Administracji Skarbowej, sądom i prokuraturze.

2018.08.22 Wejście w życie specustawy

W dniu 22 sierpnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 lipca 2018 o ułatwieniach w przygotowaniu realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących zwana potocznie „specustawą”.

Celem ustawy jest zagwarantowanie dostępności dla budynków mieszkalnych. Wobec powyższego inwestycje mieszkalne oraz inwestycje towarzyszące o których mowa w art. 1 ustawy, a których definicje powstały na potrzeby opisywanego aktu, muszą mieć bezpośredni dostęp do dróg publicznych. Natomiast szerokość dróg wewnętrznych nie może być mniejsza niż 6 metrów.

Ponadto inwestycja mieszkaniowa musi być zlokalizowana w taki sposób, by min. odległość:

  1. od przystanku komunikacji miejskiej nie przekroczyła 1 kilometra. W przypadku miast o populacji powyżej 100.000 mieszkańców, odległość ta nie może wynosić więcej niż 500 metrów;
  2. od szkoły podstawowej lub przedszkola nie przekroczyła 3 kilometrów. W przypadku miast o populacji powyżej 100.000 mieszkańców, odległość ta nie może wynosić więcej niż 500 metrów.

Te i pozostałe standardy inwestycyjne opisane są w art. 17.

Ustawa przewiduje jednak możliwość odstąpienia od nich, jeśli uchwała gminy  przewidywać będzie własne, lokalne standardy inwestycyjne. Maksymalna różnica między wskaźnikiem wskazanym w ustawie, a objętym uchwałą organu stanowiącego samorządu może wynosić 50 %.

Na co warto zwrócić uwagę, rozwiązania zastosowane w ustawie umożliwią prowadzenie inwestycji mieszkaniowych między innymi na gruntach rolnych położonych w administracyjnych granicach miasta.

 

Dnia 13 lipca 2018 zaczęła obowiązywać nowa ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Nowa ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu z dnia 1 marca 2018 r. zaczęła obowiązywać z dniem 13 lipca 2018 r., zastępując dotychczasową ustawę z 16 listopada 2000 r. Celem ustawy jest zwiększenie efektywności krajowego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu. Nowa ustawa ma dostosować polskie prawo do dyrektyw unijnych.

Ustawa wprowadziła definicję waluty wirtualnej. W myśl ustawy walutą wirtualną jest cyfrowe odwzorowanie wartości, które jest wymienialne w obrocie gospodarczym na prawne środki płatnicze i akceptowane jako środek wymiany, a także może być elektronicznie przechowywane lub przeniesione, albo może być przedmiotem handlu elektronicznego.

Ponadto ustawa w sposób odmienny od dotychczasowego definiuje instytucje obowiązane do przestrzegania ustawy. Są one zobowiązane do oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, a także stosowania środków bezpieczeństwa finansowego. Przewiduje także nadanie statusu takiej instytucji różnym kategoriom podmiotów, takim jak m.in. banki, instytucje pożyczkowe, zakłady ubezpieczeń, notariusze, a także:

  • przedsiębiorcy w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności za towary w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane;
  • przedsiębiorcy świadczący usługi polegające na pełnieniu funkcji członka zarządu lub umożliwianiu innej osobie pełnienia tej funkcji lub podobnej funkcji w osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Instytucje te obowiązane są do wprowadzenia wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz procedury anonimowego zgłaszania przez pracowników lub inne osoby wykonujące czynności na rzecz instytucji obowiązanej rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń owych przepisów.

Ustawa zobowiązuje instytucje obowiązane do stosowania środków bezpieczeństwa finansowego w przypadku m.in.:

  • nawiązywania stosunków gospodarczych,
  • przeprowadzania transakcji okazjonalnej o równowartości 15 000 euro lub większej, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane lub która stanowi transfer środków pieniężnych na kwotę przekraczającą równowartość 1 000 euro,
  • przeprowadzania gotówkowej transakcji okazjonalnej o równowartości 10 000 euro lub większej, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane.

 

2018.07.09 Zmiany w zasadach przedawnienia roszczeń

Z dniem 9 lipca 2018 r. weszły w życie nowe zasady przedawnienia roszczeń majątkowych. Podstawowy termin przedawnienia roszczeń został skrócony z lat 10 do lat 6. W zakresie roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i dotyczących świadczeń okresowych, zmian nie ma – podstawowy termin ich przedawnienia wynosi, tak jak dotychczas 3 lata. Kolejną nowością jest fakt, że ustawodawca uczynił wyłom w zasadzie, iż upływ okresu przedawnienia brany jest pod uwagę przez sąd orzekający w sprawie jedynie na zarzut podniesiony przez dłużnika. Otóż w odniesieniu do roszczeń przedsiębiorców przeciwko konsumentom, zarzut przedawnienia będzie brany przez sąd z urzędu, zatem bez względu na to, czy konsument go podniesie, chyba że sąd dopatrzy się wyjątkowych okoliczności, by upływu okresu przedawnienia nie uwzględnić. Dodatkowo ustawodawca w odniesieniu do roszczeń z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej konsumentowi, wprowadził zasadę, iż bieg rocznego terminu przedawnienia roszczenia o usunięcie wady bądź wymianę rzeczy na wolną od wad, nie może się skończyć wcześniej niż z upływem 2 lat (w odniesieniu do rzeczy ruchomych) bądź 5 lat (w odniesieniu do nieruchomości) od wydania rzeczy konsumentowi.

Dnia 01 lipca 2018 weszły zmiany w regulacjach usług turystycznych

Z dniem 1 lipca 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, wdrażająca do polskiego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych.

W efekcie nastąpiły zmiany w zakresie przedmiotowym dotychczas obowiązującej ustawy o usługach turystycznych, która ze dniem 1 lipca 2018 r. otrzymała nowy tytuł odpowiadający zakresowi jej obecnej regulacji – ustawa o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych.  Ustawa aktualnie określa warunki świadczenia usług hotelarskich oraz usług pilotów wycieczek i przewodników turystycznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także za granicą, jeżeli umowy z turystami o świadczenie tych usług są zawierane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Natomiast wyżej wspomniana ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych reguluje warunki oferowania, sprzedaży i realizacji imprez turystycznych oraz powiązanych usług turystycznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także za granicą, jeżeli umowy z podróżnymi są zawierane przez przedsiębiorców turystycznych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa definiuje pojęcie przedsiębiorcy turystycznego jako organizatora turystyki, przedsiębiorcę ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych, agenta turystycznego lub dostawcę usług turystycznych, będącego przedsiębiorcą w rozumieniu art. 431 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny albo prowadzącego działalność odpłatną. Zdefiniowane także na nowo pojęcie usługi turystycznej, a także określono zakres pojęciowy imprezy turystycznej oraz powiązanych usług turystycznych jako niestanowiącego imprezy turystycznej połączenia co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych nabytych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji, objęte odrębnymi umowami z dostawcami poszczególnych usług turystycznych, spełniające warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy.

Ustawa określa warunki konieczne do spełnienia w celu funkcjonowania na rynku usług turystycznych, w tym obowiązek zapewnienia podróżnym na wypadek swojej niewypłacalności pokrycia kosztów kontynuacji imprezy turystycznej lub kosztów powrotu do kraju, obejmujących w szczególności koszty transportu i zakwaterowania, w tym także w uzasadnionej wysokości koszty poniesione przez podróżnych, w przypadku gdy organizator turystyki lub przedsiębiorca ułatwiający nabywanie powiązanych usług turystycznych, wbrew obowiązkowi, nie zapewnia tej kontynuacji lub tego powrotu. Ustawa precyzyjnie określa konstrukcję umowy o udział w imprezie turystycznej, zasady i podstawy dokonywania zmian tej umowy, a także kwestię jej realizacji oraz zasady odpowiedzialności za jej niewykonanie lub nienależyte wykonanie. Wprowadza także szereg obowiązków informacyjnych wobec klientów. Wszystkie informacje muszą być przekazywane klientom w sposób prosty, jasny, czytelny i zrozumiały.

Do ustawy przeniesiono w całości, choć z pewnymi modyfikacjami, przepisy dotyczące Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, który pełni rolę dodatkowego zabezpieczenia finansowego na zwrot wpłat podróżnych oraz na pokrycie kosztów sprowadzenia ich do kraju lub pokrycie kosztów kontynuacji imprezy turystycznej.

Nowe regulacje mają za zadanie zwiększyć bezpieczeństwo podróżnych i klientów sektora turystycznego na wypadek niewypłacalności organizatorów turystyki
i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych. Dotyczy to zarówno biur podróży, jak i usług oferowanych innymi kanałami dystrybucji np. oferty internetowe.

 

Dnia 30 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W nowych przepisach kompleksowo określono zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne w Polsce oraz opisano zasady tworzenia przez przedsiębiorców zagranicznych oddziałów i przedstawicielstw na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ta zastąpiła przepisy regulujące działalność przedsiębiorców zagranicznych poprzednio zapisane w kilku odrębnych ustawach m.in. ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawie z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa zmienia m.in. zasady likwidacji oddziału przedsiębiorcy zagranicznego, ograniczając obowiązek przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego na zasadach wskazanych w kodeksie spółek handlowych, gdy likwidacja oddziału jest wynikiem decyzji właściwego ministra o zakazie wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę zagranicznego w ramach oddziału. Istotne zmiany dotyczą również zasad prowadzenia przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych.

Niniejsza ustawa wchodzi w skład tzw. Konstytucji Biznesu, pakietu 5 ustaw, które kompleksowo zmieniają regulacje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Pozostałymi ustawami są: ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej.

Dnia 30 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców

Zadaniem Rzecznika jest stanie na straży praw mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców, w szczególności poszanowania zasady wolności działalności gospodarczej, pogłębiania zaufania przedsiębiorców do władzy publicznej, bezstronności i równego traktowania, zrównoważonego rozwoju oraz zasady uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów przedsiębiorców.

Do najważniejszych kompetencji Rzecznika należą:

– opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących interesów przedsiębiorców,
– prawo występowania do odpowiednich organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej, a do urzędów z wnioskami o wydanie objaśnień prawnych szczególnie skomplikowanych przepisów dotyczących działalności gospodarczej,
– współpraca z organizacjami pozarządowymi, zawodowymi i społecznymi,
– informowanie właściwych organów nadzoru lub kontroli o dostrzeżonych nieprawidłowościach w funkcjonowaniu organów administracji publicznej,
– występowanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskami o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych;
– zwracanie się o wszczynanie postępowań administracyjnych i przystępowanie do nich na prawach prokuratora;
– wnoszenie skarg do sądów administracyjnych;
– zwracanie się do odpowiednich organów, organizacji i instytucji z wnioskami o podjęcie odpowiednich działań mogących wpływać pozytywnie na prawa i interesy przedsiębiorców.

Niniejsza ustawa wchodzi w skład tzw. Konstytucji Biznesu, pakietu 5 ustaw, które kompleksowo zmieniają regulacje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Pozostałymi ustawami są: ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej.

Dnia 30 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Niniejsza ustawa zastępuje dotychczas obowiązującą i wielokrotnie nowelizowaną ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Do najważniejszych regulacji Prawa przedsiębiorców należą:

– ustanowienie katalogu praw i obowiązków przedsiębiorców, stanowiących wytyczne i zasady dopuszczalnej ingerencji w prowadzenie działalności gospodarczej dla organów administracji,
– wprowadzenie zasad korzystnych dla przedsiębiorcy przy kontaktach z organami administracji m.in. zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy, zasada przyjaznej interpretacji przepisów oraz zasada „co nie zostało zabronione, jest dozwolone”,
– wprowadzenie możliwości prowadzenia działalności nierejestrowej na małą skalę, wprowadzenie tzw. „ulgi na start tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności,
– ochrona przedsiębiorcy przed negatywną zmianą dotychczasowej praktyki stosowania przepisów przez organ administracji.  

Niniejsza ustawa wchodzi w skład tzw. Konstytucji Biznesu, pakietu 5 ustaw, które kompleksowo zmieniają regulacje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Pozostałymi ustawami są: ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej.

Dnia 30 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy

Ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącą usług na rynku wewnętrznym oraz dyrektywę 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych.

Najważniejszymi zmianami w stosunku do poprzedniej regulacji są:

– umożliwienie udostępnienia w CEIDG informacji o udzielonych pełnomocnictwach i prokurach,
– wprowadzenie możliwości automatycznego wznowienia wykonywania działalności po z góry określonym okresie zawieszenia,
– zniesienie limitu czasowego dla zawieszenia działalności wynoszącego 24 miesiące i wprowadzenie możliwości jej zawieszenia na czas nieoznaczony,
– wprowadzony zostanie Punkt Informacji dla Przedsiębiorcy (PIP), stanowiący rozwinięcie dotychczas funkcjonującej strony www.biznes.gov.pl.

Niniejsza ustawa wchodzi w skład tzw. Konstytucji Biznesu, pakietu 5 ustaw, które kompleksowo zmieniają regulacje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Pozostałymi ustawami są: ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej.

W dniu 16 lutego 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (U. z 2018 poz. 374).

W dniu 16 lutego 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (U. z 2018 poz. 374). Ustawa przewiduje wydłużenie okresu, w którym na gminie spoczywa obowiązek zapewnienia najemcom prawa do lokalu zamiennego i pokrycia kosztów przeprowadzki, do dnia 31 grudnia 2019 r. Nowelizacja zmienia dotychczasowe brzmienie art. 32 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i o zmianie Kodeksu Cywilnego w ten sposób, że – w przypadku wypowiedzenia najmu, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ww. Ustawy (dot. wypowiedzenia przez właściciela lokalu stosunku prawnego, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, jeżeli lokator używa lokalu, który wymaga opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku), najemcy opłacającemu w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy czynsz regulowany, obowiązek zapewnienia temu najemcy lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa, do dnia 31 grudnia 2019 r., na właściwej gminie. Przedmiotowa regulacja obowiązywać będzie do dnia 31 grudnia 2019 r., a będzie odnosić się do sytuacji, w których wypowiedzenie najmu nastąpi przed ww. datą.