W dniu 31 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych

W dniu 31 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz.U. z 2018 poz. 130), zmieniająca zapisy następujących ustaw: Kodeksu wyborczego, ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym, ustawy o samorządzie wojewódzkim oraz ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, a także ustawę o petycjach.

Nowelizacja wprowadziła przede wszystkim dwukadencyjność wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, która ma być liczona począwszy od wyborów samorządowych w 2018 roku. Zaś kadencja rad gmin i powiatów oraz sejmików wojewódzkich będzie wynosić pięć lat. Jednomandatowe okręgi wyborcze (tzw. JOW-y) będą obowiązywać tylko w gminach do 20 tys. mieszkańców.

W każdym obwodzie głosowania w wyborach będzie powoływana obwodowa komisja wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie i obwodowa komisja wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie. Po przeliczeniu głosów komisja ds. ustalenia wyników sporządzi w dwóch egzemplarzach protokół z głosowania. Dane wpisane do protokołu będą następnie wprowadzone do systemu informatycznego. Kopia protokołu będzie wywieszana niezwłocznie po jego sporządzeniu w lokalu wyborczym tak, aby wyborcy mogli zapoznać się z wynikami.

Z głosowania korespondencyjnego będą mogły skorzystać tylko osoby niepełnosprawne o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Możliwość ta nie będzie dostępna dla osób starszych i Polaków mieszkających za granicą.

Nowelizacja przewiduje również wygaśnięcie kadencji obecnej Państwowej Komisji Wyborczej w dniu rozpoczęcia kadencji Sejmu wybranego w wyborach w 2019 r. oraz nowe zasady jej powoływania – siedmiu na dziewięciu jej członków ma być powoływanych przez Sejm, a dwóch sędziów pochodzić będzie z Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kandydaci wskazywani przez Sejm będą musieli posiadać kwalifikacje do zajmowania stanowiska sędziego lub mieć co najmniej trzyletni staż pracy jako prokurator, adwokat, radca prawny, albo być profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych; ich kadencja będzie wynosić cztery lata, kadencja pozostałych dwóch sędziów wyniesie dziewięć lat, zaś osób mianowanych przez Sejm cztery.

Nowela reguluje także kwestię powołania Szefa Krajowego Biura Wyborczego oraz nowych komisarzy wyborczych. Ponadto, zgodnie z ustawą w każdej gminie działać będą urzędnicy wyborczy, powoływani przez Szefa Krajowego Biura Wyborczego, którzy będą tworzyć Korpus Urzędników Wyborczych. Do zadań urzędników wyborczych należeć będzie m.in. przygotowanie i nadzór nad przebiegiem wyborów w obwodowych komisjach wyborczych, organizowanie szkoleń dla członków tych komisji, a także dostarczenie kart do głosowania do obwodowych komisji wyborczych.

Ustawa podkreśla, iż budżet obywatelski jest szczególną formą konsultacji społecznych w jednostkach samorządu terytorialnego. W ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim głosowaniu decydują corocznie o części wydatków budżetu danej jednostki. W gminach będących miastami na prawach powiatu utworzenie budżetu obywatelskiego będzie obowiązkowe, z tym że wysokość budżetu obywatelskiego będzie wynosić co najmniej 0,5% wydatków gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu.

Dodatkowo nowelizacja wprowadza możliwość wystąpienia z obywatelską inicjatywą uchwałodawczą przez określoną grupę mieszkańców gminy, posiadającą czynne prawo wyborcze do organu stanowiącego. Projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej staje się przedmiotem obrad rady gminy na najbliższej sesji po złożeniu projektu, jednak nie później niż po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia projektu.

2018.01.26. Działalność nierejestrowa i ulga na start – Sejm uchwalił Prawo przedsiębiorców

Trwają obecnie prace nad przygotowaniem ustawy Prawo przedsiębiorców, będącej jednym z elementów tzw. Konstytucji Biznesu, stanowiącej pakiet ustaw, których celem jest reforma i uproszczenie przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej. Ustawa ta reguluje prawa przedsiębiorców oraz zasady prowadzenia działalności gospodarczej, wprowadzając szereg profitów, w szczególności dla przedsiębiorców dopiero rozpoczynających swoją przygodę z biznesem.

Ustawa przewiduje tzw. działalność nierejestrową, czyli brak konieczności rejestracji drobnej działalności, jeżeli miesięczne przychody nie przekraczają połowy minimalnego wynagrodzenia. Działalność taka nie będzie uznawana za działalność gospodarczą i nie będzie trzeba jej rejestrować w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W praktyce regulacja ta będzie dotyczyć m.in. drobnej działalności zarobkowej osób fizycznych, np. dorywczego handlu lub okazjonalnych usług. Dochody z takiej działalności będą opodatkowane na zasadach ogólnych. Ta forma działalności będzie dostępna dla osób, które nie prowadziły w ostatnich 60 miesiącach działalności gospodarczej. Jeśli przychód z działalności nierejestrowej przekroczy w którymś miesiącu określony w ustawie próg, działalność ta będzie uznawana za działalność gospodarczą począwszy od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie. Przepisy o działalności nierejestrowej nie będą stosowane do działalności wykonywanej w ramach umowy spółki cywilnej.

Ponadto ustawa wprowadza tzw. ulgę na start, czyli zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez pierwsze 6 miesięcy od założenia działalności. Art. 18 ustawy określa, że ulga dotyczyć będzie osób fizycznych, które podejmują działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmują ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia. Przewiduje również ograniczenie – działalność nie może być wykonywana na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym przedsiębiorca wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Ponadto po tym 6-miesięcznym okresie i zgłoszeniu się do ubezpieczeń przedsiębiorcy będzie przysługiwał jeszcze, tak jak obecnie, 24-miesięczny okres preferencyjnych składek (tzw. mały ZUS).

Skorzystanie z ulgi na start będzie dobrowolne. Przedsiębiorca może z niej zrezygnować przez zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych.

Aktualnie trwają dalsze prace nad ustawą, która została przekazana do rozpatrzenia przez Senat.

 

2018.01.13. Blokowanie rachunków bankowych przez organy podatkowe jako środek zapobiegawczy przeciwko wyłudzeniom skarbowym

W dniu 13 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy, które umożliwiają organom podatkowym blokowanie rachunków bankowych przez okres 3 dni w przypadku podejrzenia, że mogły służyć do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.

Przewidziany ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych  system teleinformatyczny izby rozliczeniowej (STIR) ma umożliwiać organom podatkowym analizę danych i informacji o rachunkach bankowych. Właściwy do wydania postanowienia o blokadzie rachunku podmiotu na okres nie dłuższy niż
72 godziny jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Uzasadnieniem blokady będzie informacja posiadana przez organ podatkowy, że dany podmiot może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu jest konieczna, aby temu przeciwdziałać.

2018.01.01. Zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.

W dniu 1 stycznia 2018 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Rozporządzenie określa zwolnienia na czas określony niektórych grup podatników i niektórych czynności z obowiązku prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących oraz warunki korzystania ze zwolnienia. Zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2018 r., czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia.

2018.01.01. Pomoc finansowa w ramach programów w obszarze innowacyjności

Z nowym rokiem weszły w życie przepisy umożliwiające staranie się o pomoc finansową na prowadzenie działalności innowacyjnej. Pomoc ma być udzielana w ramach ustanawianych przez ministra programów w obszarze innowacyjności gospodarki.

W ustawie z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej został dodany nowy rozdział zawierający przepisy będące podstawą ustanawiania przez ministra właściwego do spraw gospodarki programów w obszarze innowacyjności gospodarki. Programy te mają uzupełniać obecnie istniejące instrumenty wsparcia i znajdą zastosowanie jako narzędzie pozwalające szybko reagować na pojawiające się przeszkody w rozwoju innowacyjności.

Pomoc finansowa ma zostać przeznaczona na działania związane ze wspieraniem innowacyjności, świadczeniem usług doradczych, wspieraniem udziału przedsiębiorców w targach i misjach gospodarczych, wspieraniem klastrów innowacyjnych i inne. Skorzystać z takiego wsparcia będą mogły być osoby fizyczne rozpoczynające działalność w obszarze innowacyjności gospodarki, przedsiębiorcy, podmioty działające na rzecz innowacyjności gospodarki, klastry innowacyjne oraz partnerzy społeczni i gospodarczy. Pomoc finansowa będzie mieć postać bezzwrotnego wsparcia, pożyczki lub finansowania kosztów usług świadczonych bezpłatnie lub poniżej ceny rynkowej. Wybór podmiotów, którym przypadnie taka pomoc, ma następować w oparciu o odpowiednio stosowane przepisy o wyborze projektów do dofinansowania w ramach polityki spójności.

2018.01.01 Wchodzi w życie ustawa Prawo wodne z 20 lipca 2017 r.

Zmienia ona system zarządzania zasobami wodnymi, m.in. poprzez zastąpienie dotychczasowych organów właściwych w sprawach gospodarki wodnej jednym podmiotem, jakim ma być Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, zwane dalej „Wody Polskie”. Podmiot ten ma realizować politykę gospodarowania wodami na każdym poziomie zlewni, regionu wodnego oraz dorzecza.

Ustawa określa m.in. zasady korzystania z wód do kąpieli. Rada musi wydać uchwałę będącą aktem prawa miejscowego, corocznie do dnia 20 maja w sprawie sezonu kąpielowego, który obejmuje okres między 1 czerwca a 30 września. Co więcej wójt, burmistrz lub prezydent miasta, najpóźniej do 28 lutego, przekazuje projekt uchwały do zaopiniowania Wodom Polskim, właścicielowi wód oraz właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska i państwowemu powiatowemu lub państwowemu granicznemu inspektorowi sanitarnemu, także właściwemu dyrektorowi urzędu morskiego, śródlądowej drodze wodnej – także właściwemu dyrektorowi urzędu żeglugi śródlądowej. Instytucje te muszą się wypowiedzieć w terminie 2 tygodni. Milczenie oznaczać będzie akceptację. Prawo wodne zakłada, że każde kąpielisko musi być wpisane do ewidencji. Od 2018 roku będzie można tworzyć kąpielisko albo miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli na okres nie dłuższy niż 30 dni. Organizator, który planuje uruchomić kąpielisko w 2018 roku musi do 31 grudnia 2017 roku przekazać wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi wniosek o umieszczenie w wykazie kąpielisk wydzielonego fragmentu wód powierzchniowych, na którym planuje uruchomić kąpielisko. Organizator miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, w terminie nie krótszym niż 30 dni przed planowanym otwarciem miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli przekazuje, wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi wniosek o wyrażenie zgody na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli.

Ww. organizatorzy są obowiązani oznakować kąpielisko przed rozpoczęciem sezonu oraz nawet po likwidacji. Wejście w życie Prawa wodnego stanowi implementację do krajowego porządku prawnego dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej.

 

2018.01.01 Wchodzi w życie nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

1 stycznia 2018 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Zmiany dotyczą przede wszystkim:

  1. Przeciwdziałania optymalizacji podatkowej – unikaniu opodatkowania tj. przenoszeniu zysku do innych krajów w celu korzystniejszego opodatkowania. Zmiana opiera się na zasadzie: podatki płacimy w miejscu, gdzie są generowane zyski. Jednym z rozwiązań jest uniemożliwienie kompensowania sztucznie kreowanych strat na operacjach finansowych z dochodem z prowadzonej działalności gospodarczej. Nowe regulacje mają również przeciwdziałać nadmiernemu finansowaniu podatnika długiem oraz transferowaniu dochodu podatnika do tzw. rajów podatkowych. Wprowadzone przepisy będą też przeciwdziałać transferowaniu zysków za granicę przez zawieranie umów między podmiotami powiązanymi na określonego rodzaju usługi niematerialne. Nowe rozwiązania mają także zapobiegać wykorzystywaniu podatkowej grupy kapitałowej do optymalizacji podatkowej;
  2. Podniesienia rocznego limitu 50 % do 100% kosztów uzyskania przychodów, który wyniesie 85.528 zł. To oznacza, że twórcy będą mogli odliczać 50 proc. kosztów do poziomu 171.056 zł rocznych przychodów;
  3. Podwyższenia kwoty wolnej od podatku – z 6600 do 8000 zł, przy jednoczesnym utrzymaniu degresywnej kwotę wolnej od podatku dla dochodów stanowiących podstawę opodatkowania w przedziale od 8000 zł do 13.000 zł oraz dla dochodów stanowiących podstawę opodatkowania przekraczającą 85.528 zł, lecz nieprzekraczającą 127.000 zł. Nie zmienia się kwota wolna od podatku dla dochodów, stanowiących podstawę opodatkowania, przekraczających 13.000 zł oraz nieprzekraczających 85.528 zł.
  4. Podwyższenia z 3500 do 10.000 zł limitu wartości środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, umożliwiającego jednorazowe zaliczenie wydatków na nabycie tych środków lub wartości do kosztów uzyskania przychodów. Został zniesiony także obowiązek wpłacania zaliczki na podatek dochodowy w wysokości nieprzekraczającej 1000 zł. Zmiany te zmniejszą obciążenia finansowe i administracyjne przedsiębiorców i ułatwią prowadzenie działalności gospodarczej, w szczególności małym i średnim przedsiębiorcom;
  5. Wprowadzeniu tzw. minimalnego podatek dochodowy dla właścicieli nieruchomości komercyjnych o wartości przekraczającej 10 mln zł (np. biura, centra handlowe i domy towarowe). W praktyce podatek ten obejmie dużych podatników, prowadzących działalność gospodarczą na dużą skalę. Podatnicy mający takie nieruchomości, o wartości wyższej niż 10 mln zł, będą płacili tzw. minimalny podatek od podstawy opodatkowania stanowiącej przychód ustalany na podstawie wartości nieruchomości, wynikającej z prowadzonej przez podatnika ewidencji. Od tak ustalonej podstawy opodatkowania pobierany będzie miesięczny podatek w wysokości 0,035 %;
  6. Podatnicy PIT będą mogli złożyć oświadczenie lub zawiadomienie o wyborze określonej formy opodatkowania w formie elektronicznej. Nadal jednak będzie można składać oświadczenia/zawiadomienia w postaci pisemnej.

2018.01.01 Zaczynają obowiązywać nowe zasady dotyczące kosztów postępowania o wykroczeniach

Wydatki ponoszone podczas czynności wyjaśniających, a przeprowadzane przez organ podległy władzom jednostki samorządu terytorialnego, mają być wykładane przez właściwą j.s.t. (art. 117 § 3), a następnie rozliczane stosownie do zasad odpowiedzialności za wynik postępowania. Wydatki wykładane przez Skarb Państwa i samorząd terytorialny będą zryczałtowane. Do czynności wyjaśniających niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji ma zastosowanie już nowa ustawa.