Aktualności

2013 Zachowek zgodny z Konstytucją

Dnia 25 lipca 2013 roku Trybunał Konstytucyjny (TK) orzekł, iż przepis art. 991 Kodeksu cywilnego jest zgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zdaniem TK Konstytucja nie przesądza o wprowadzeniu systemu zachowku, rezerwy lub systemu ochrony alimentacyjnej. Ani tym bardziej o wysokości roszczenia. Nie rozstrzyga też o kręgu uprawnionych do zachowku. Niemniej jednak opowiadając się za konkretnym rozwiązaniem, prawodawca powinien przestrzegać wymogów konstytucyjnych oraz dostosować ustawę do odpowiedniego standardu ochrony praw i wolności. Trybunał stwierdził, że ograniczenie swobody testowania prawem do zachowku jest niezbędne ze względu na ochronę praw i wolności osób z kręgu najbliższej rodziny spadkodawcy. Choć normy konstytucyjne nie gwarantują prawa podmiotowego do zachowku, zdaniem Trybunału, prawodawca zobowiązany jest stworzyć rozwiązania zabezpieczające - na wypadek rozrządzenia majątkiem in mortis causa - sytuację ekonomiczną i prawną  określonych podmiotów, które pozostają w relacjach rodzinnych ze spadkodawcą (art. 18, art. 30 i art. 47 Konstytucji).

TK uznał, że prawo do zachowku nie stanowi nadmiernego, względem ciężarów nakładanych na spadkodawcę, ograniczenia prawa dziedziczenia. Spadkodawcy przysługuje bowiem prawo wydziedziczenia małżonka, zstępnych lub rodziców. Po drugie, ograniczenia prawa podmiotowego przez prawo do zachowku nie można uznać za nadmierne z uwagi na wyłączenie z kręgu uprawnionych in concreto do zachowku podmiotów niegodnych dziedziczenia. Po trzecie, istnieje możliwość wyłączenia z kręgu uprawnionych in concreto do zachowku małżonka wyłączonego od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione. Po czwarte wreszcie, spadkodawcy przysługuje prawo wyboru reżimu prawnego, któremu podlegać ma sprawa spadkowa.

Prawo do zachowku stanowi uzasadnione konstytucyjnie ograniczenie praw podmiotowych. Nie oznacza to jednak, że obecny krąg uprawnionych do zachowku oraz wysokość roszczenia o zachowek są, zdaniem Trybunału, optymalne i jedynie możliwe. Prawodawcy przysługuje w tym zakresie szeroka swoboda regulacyjna - podkreślił TK.

Kancelaria Prawna 90-060 Łódź, ul. Nawrot 4/1, tel./fax +48 /42/ 630 58 41, tel. +48 /42/ 632 51 44, kancelaria@b2blegal.pl
OK
Korzystanie z tej witryny oznacza wyrażenie zgody na wykorzystanie plików cookies. Więcej informacji możesz znaleźć w naszej Polityce Prywatności.